Spring 2003                                                                                uimh 4

An Bhfaca tú é?

Margaret Kinder

Rugadh i London é sa bhliain 1961. D'fág sé an scoil ar cúig bliana déag d'aois, agus i 1996 léiriodh a chéad dráma a bhuaigh bronnadh leis an teideal "An Núíosach a bhfuil gealladh is mó faoi" ón Evening Standard. Nuair a shroich sé fiche seacht mbliana d'aois bhí ceithre dhrámaí dá chuid ag rith go comhuaineach sa tír seo, agus is é an drámadoir is rathúla faoi lathair sa Riocht Aontaithe. Cé hé an fear seo?


Martin McDonagh an t-ainm atá air, agus anois tá cáil agus clúair mar gheall ar a chuid drámaí. Ba é "The Beauty Queen of Leenane", a scríobhadh faoi cheann ocht lá, an chéad dráma agus é stáitsithe in Amharclann na Mainistreach i mBaile Átha Cliath i 1996 agus ag an Royal Court i London i 1997. Is é an chéad drama i dtríolog ina bhfuil freisin "A Skull in Connemara" and "The Lonesome West. Thainig an dhá drámaí sin amach i 1997.

Bhí "The Lonesome West" ar siúl san amharclann Octagon i mBolton le déanaí. Chinn muid dul chuige. Suíomhitear drámai na tríolóige in Iarthar Éireann in áiteanna atá fiáin, garbh, ach fíorálainn. Is ceantar é ina bhfuil lochanna agus portaigh, ceobhráin agus báisteach. Tá na tithe tearc, fánacha ag bun cnoic nó fiú ag deireadh bóthairín fada. Sleamhnaíonn na laethanta thart, agus is minic nach bhfeictear créatúr ar bith go dti Aifreann Dé Domhnaigh.

Is é in áit mar seo a chónaíonn Coleman agus Valene. Beirt dheartháireacha atá ann a mhaireann fós san áit baile i ndhiaidh báis a n-athair.(Ní fheadar cén bealach go díreach a bhfuair sé bás?) Nochtar aníos cúpla cnámh spairne, agus is cosúil nár fágadh an teach le h-oidhreacht ag Coleman mar a bhfeifeá ag súil leis, agus ba é an deartháir is sine.
Tagann sagart darb ainm Fr. Welsh ar cuairt . Déanann sé a dhicheall comhairle cráifeach a thabhairt do na deartháireacha. Ach dealraionn sé i ndáiríre, gurb é féin an duine atá ag teastáil cabhrach. Sa láthair comh maith, tá Girleen, cailín óg tarraingteach soibealta atá in ngrá leis, ach é ainbhiosach air.

Níl ann ach an ceathrar acu, ach cuireann na h-imeachtaí alltacht, brón agus gáire orainn ag an am céanna. Dráma fíorghreannmhar atá ann. Uaireanta caithfidh tú gáire in éadan do thola a dhéanamh. Tá caint láidir ann in amanna, agus na gníomhartha roinnt cruálach. Ach mar sin féin, tá sé dodhéanta gan gáire a dhéanamh faoina geáitsí atá ar siúl cibé ar bith a chuireann tú in a n-aghaidh.

Má bhíonn deis agaibh an dráma seo a fheiceáil ….nó ceann eile le Martin McDonagh, faighigí ticéidí maithe agus bainigí sult as.

<Table of contents>